روش صحيح مسواك زدن
مسواک زدن صحیح از ارکان اصلی مقوله ی بهداشت دهان و دندان است. کمتر کسی را می توان یافت که در طی شبانه روز مسواک نزند، ولی چیزی که کمتر به آن توجه می شود، نحوه صحیح مسواک زدن می باشد، طوری که در اکثر موارد مسواک زدن با مسواک نزدن زیاد تفاوتی نمی کند.یادگیری مسواک زدن صحیح، کمک شایانی در امر بهداشت دهان و دندان خواهد داشت، هر چند که آموزش صحیح مسواک زدن حضوری بهتر است.اگر هدف اصلی از مسواک زدن را بدانیم، تاثیر مهمی در عملکرد ما خواهد گذاشت.هدف اصلی از مسواک زدن، پاک کردن کلیه ی مواد غذایی همراه با مواد رسوبی مختلف و میکروارگانیسم هایی است که به طور طبیعی بر روی سطوح دندان جایگزین شده اند.مسواک زدن وقتی کامل خواهد شد که سطح زبان و بین دندان و لثه را نیز تمیز کنیم.پس به طور کلی سه نوع مواد است که در شیارهای هر دندان، بین دندان ها و بین دندان ها و لثه رسوب می کنند :

1- مواد غذایی که در طی روز مصرف می شود.
2- پروتئین های بزاق و موادی که در طی شبانه روز براثر تجزیه مواد غذایی توسط آنزیم ها و میکروب های موجود در دهان بوجود می آید.

3- میکروب هایی که به طور طبیعی در محیط دهان وجود دارند.هدف اصلی از مسواک زدن پاک کردن کلیه این مواد از سطوح مختلف دندانی است.

روش مسواک زدن :
قبل از شروع مسواک زدن باید از تمیز و سالم بودن مسواک خود مطمئن باشیم. به مقدار کافی خمیر دندان روی مسواک می گذاریم. سپس دهان را با آب خیس می کنیم تا خمیر دندان خوب کف کند.

1- اول از سطح جونده ی دندان ها شروع می کنیم که با حرکت رفت و برگشت روی سطح جونده، خمیر دندان به خوبی کف می کند و شیارهای موجود بر روی دندان تمیز می شوند. سطوح جونده در هر فک، در دو ردیف سمت چپ و راست قرار دارد که از یک سمت در فک پایین شروع کرده و به سمت دیگر می رویم. سپس همینطور برای فک بالا اقدام می کنیم. تمیز کردن سطوح جونده مشکل خاصی ندارد و اگر دقت شود و وقت کافی گذاشته شود به خوبی تمیز می شود.

2- سپس می رویم سراغ بین دندان ها که این کار بدون استفاده از کمک نخ دندان امکان پذیر نیست.

3- بعد از تمیز شدن بین دندان ها، می رویم سراغ مجاورت دندان با لثه که به نظر من مهم ترین قسمت آموزش مسواک زدن، نحوه ی تمیز کردن این ناحیه است. در حالیکه مردم اکثرا به این قسمت کمتر توجه می کنند و مشکل اصلی در رعایت بهداشت هم در تمیز کردن این ناحیه می باشد. لذا این بخش را همراه با تصاویر و دقیق تر توضیح می دهم.

حاشیه بین لثه و دندان طوری است که شکل آناتومیکی آن فضاهای متعددی را ایجاد می کند. در یک بررسی سه بُعدی می توان فهمید که در هر سه بُعد دارای فضاهایی است که دسترسی مسواک به این نواحی مشکل است.  به طور معمول ما مسواک را به صورت رفت و برگشت در سطوح کناری دندان ها حرکت می دهیم که این اشتباه است. زیرا اولا در درازمدت باعث سایش روی دندان در مجاورت لثه می شود و ثانیا با پریدن پُرزهای مسواک از روی برجستگی یک دندان بر روی برجستگی دندان مجاور، عملا بین دندان ها خوب تمیز نمی شود. خوب، پس چه کار باید کنیم؟

قبلا پیشنهاد می کردند که به جای حرکت رفت و برگشتی مسواک روی سطوح کناری دندان، این حرکت به صورت بالا و پایین باشد؛ یعنی مسواک را از سمت لثه به طرف بالا یا پایین حرکت داده و مسواک بزنیم. این کار نیز جوابگوی ما نخواهد بود. علت هم این است که باز حاشیه مجاور بین لثه و دندان تمیز نخواهد شد.چرا؟  خود لثه یک برجستگی دارد که هر چه به سمت دندان پیش می رویم فرورفتگی ایجاد شده و به دندان ختم می شود.

دندان نیز یک قوس دارد که در وسط هایش به حداکثر بر جستگی می رسد. لذا در صورت کشیدن پُرز مسواک از پایین به بالا و برعکس، این پُرزها از روی برجستگی لثه می پَرَند و روی برجستگی دندان قرار می گیرند و عملا مسواک را با یک زاویه 45 درجه نسبت به محور طولی دندان بر روی شیار لثه و دندان قرار داده و مقداری به سمت پایین فشار می دهیم تا پُرزهای مسواک کاملا بین لثه و دندان و همچنین بین دندان ها فرو رود. بعد با یک حرکت لرزشی مناسب و با دامنه ی کم مسواک را به سمت بالا حرکت می دهیم. این حرکت لرزشی محدود باید 4-3 دفعه تکرار شود تا تمامی سطوح غیر قابل دسترس برای مسواک تمیز گردد.

برای مسواک زدن سطوح داخلی دندان ها نیز مانند شکل بالا عمل می کنیم. برای سطوحی از دندان که در قوس فک قرار دارند، باید با مانوری مناسب و چرخاندن جهت مسواک دسترسی به نواحی را که توضیح دادم، فراهم سازیم و هر چه از ناحیه ی دندان های عقب فک به سمت جلو پیش می رویم جهت مسواک را هم تغییر می دهیم، طوری که در دندان های جلو، کاملا از از پُرزهای جلویی مسواک برای تمیز کردن استفاده می کنیم.

متخصصین گفته اند که طول مدت مسواک زدن صحیح بین 5 الی 7 دقیقه می باشد.

چند نکته فنی در مسواک زدن

در طی مدت مطب داری متوجه شدم که بیمارانم قسمت هایی از دندان را به خوبی تمیز نمی کنند که این نواحی عبارتند از:

1- ناحیه دندان های عقل که معمولا به دلیل حالت تهوعی که به افراد دست می دهد، کمتر این قسمت را مسواک می زنند و به همین علت، با اینکه دندان های عقل دیرتر از همه ی دندان ها در می آیند، زودتر از بقیه می پوسند.

2- قسمت هایی که در قوس فکی قرار دارند، بخصوص از قسمت داخل. زیرا مانور دادن مسواک در این نواحی سخت است، یعنی بیمار دندان های عقبی را مسواک می زند و بعد سراغ دندان های جلویی می آید و در قوس فک ها (در ناحیه دندان نیش) کمتر دقت می کند.

3- روی سطح زبان که حتما باید مسواک کشیده شود و لای پُرزهای زبان نیز تمیز گردد. البته این کار باید آهسته و آرام انجام شود تا به به بافت زبان آسیبی وارد نشود.معمولا موقع مسواک زدن فکرمان جای دیگری است و به همه چیز فکر می کنیم، غیر از مسواک زدن!! اگر با حواس جمع مسواک بزنیم، موثرتر است.سعی کنید بعد از شستن خمیر دندان، یک بار هم بدون خمیر، مسواک بزنید.

نکات طلایی سلامت دندان ها

با40 نكته‌ای كه از رازهای مهم حفظ سلامت دند‌ان‌ها هستند و معمولا دندان‌پزشکان در مطب خود فرصت و فراغتی برای گوشزد کردن آنها به شما ندارند، آشنا می‌کنیم.

لااقل روزی 2 بار، اول صبح و شب، لازم است دندان‌ها مسواک زده شوند.
لااقل روزی یک بار قبل از مسواک‌زدن باید با نخ دندان حاوی فلوراید، بین دندان‌ها تمیز شوند.
هفته ای 2 تا 3 بار باید از دهان‌شویه فلوراید 2/0 درصد استفاده شود.
هفته‌ای 1 تا 2 بار باید از دهان‌شویه کلرهگزیدین 12/0درصد استفاده شود.افراد با ریسک بالای پوسیدگی دندان، باید هر 3 تا 4 ماه یک بار به دندان‌پزشک مراجعه کنند و افراد با ریسک کمتر، هر 6 تا 9 ماه یک بار.افراد با ریسک بالای پوسیدگی دندان باید هر 12 تا 18 ماه یک بار از دندان‌های خود کلیشه رادیوگرافی تهیه کنند و افراد با ریسک کمتر، هر 24 تا 36 ماه یک بار.

استفاده از آدامس‌های فاقد قند پس از مصرف غذاهای حاوی ساکارز یا تنقلات به مدت 5 تا 30 دقیقه توصیه می‌شود.
استفاده از خمیر دندان‌های حاوی فلوراید مناسب و مواد ساینده کم همراه با مسواک توصیه می‌شود.
دهان‌شویه آب‌نمک ممکن است مفید باشد اما جایگزین روش‌های پیشگیری فوق‌الذکر نمی‌شود.
دندان‌های شیری کودکان تا سن 11 تا 12 سالگی باید تحت کنترل باشند و بدون حفظ فضایشان نباید آنها را کشید.
کشیدن دندان‌های شیری منجر به از دست رفتن فضای دندان‌های دایمی زیرین می‌شود و نیاز به درمان‌های ارتودنسی را واجب می‌کند.
به محض رویش اولین دندان دایمی در سن 6 تا 8 سالگی باید شیارهای آن از نظر ابتلا به پوسیدگی مورد معاینه قرار گرفته و در صورت لزوم بسته شوند.
در صورتی که به صورت ژنتیکی ناهنجاری‌های دندانی یا فکی در والدین یا بستگان کودک وجود داشته باشد، بهتر است کودک از سنین 10 سالگی تحت کنترل دندان‌پزشک متخصص کودکان یا ارتودنسی قرار گیرد.
وجود فاصله بین دندان‌های شیری معمولا طبیعی است و نباید موجب نگرانی والدین شود.
مقادیری بی‌نظمی و درهم‌رفتگی دندان‌های پایینی در سنین 8 تا 9 سالگی معمولا طبیعی است و به مرور برطرف می‌شود.درد نداشتن دندان‌ها الزاما بیانگر سالم بودن آنها و نداشتن پوسیدگی نیست.
در صورتی که دندانی درد شدید داشته باشد، نشان‌دهنده تخریب وسیع عاج و عصب دندان است و احتمال نیاز به درمان ریشه را مطرح می‌کند.قسمت‌هایی از دندان که در معرض پوسیدگی بوده‌اند، در صورت بهبود بهداشت، موادمعدنی جذب می‌کنند و پوسیدگی را متوقف می‌کنند.نواحی متوقف شده فوق‌الذکر می‌توانند رنگ جذب کنند و قهوه‌ای باشند و احتیاجی به ترمیم نیست.
هر تغییر رنگی روی سطح جونده دندان‌ها، الزاما پوسیدگی نیست و نیاز به ترمیم ندارد.
در صورت ترمیم دندان با مواد فلزی غیرهمرنگ (آمالگام)، احتمال حساس بودن دندان به سرما و سایر محرک‌ها ظرف مدت 45 روز تا 2 ماه وجود دارد.
در صورت ترمیم دندان با مواد همرنگ، حساسیت دندان‌ها بیش از یک هفته قابل‌توجیه نیست و باید بررسی شود.
در صورتی که پس از ترمیم دندان خود احساس بلندی می‌کنید، در اولین فرصت به دندان‌پزشک خود مراجعه کنید.بلندی ترمیم می‌تواند سبب حساسیت به سرما و گرما شده یا سبب شکستگی ترمیم یا دندان شود.
در مراحل اولیه پوسیدگی دندان که بیشتر به صورت حساسیت به شیرینی یا سرما نشان داده می‌شود، به دندان‌پزشک خود مراجعه کنید.
پس از بروز درد شدید، خودبه‌خود و شبانه که بعضا با داروهای مسکن نیز آرام نمی‌شود، دندان نیاز به درمان ریشه پیدا می‌کند.
ظرف مدت 3 هفته پس از پایان درمان ریشه حتما باید پانسمان با مواد ترمیمی دایمی جایگزین شود.
دندان‌های درمان ریشه شده به دلیل از دست دادن بیشتر بافت‌های خود، بسیار ضعیف ‌شده و مستعد شکستن هستند.
پس از درمان ریشه، خوردن غذاهای سفت ممکن است سبب شکستن دندان شود.
بافت‌‌ها و دیواره‌های دندان درمان ریشه شده باید تقویت شود تا احتمال شکستن کاهش یابد.
درصورتی که دندان درمان ریشه شده دچار شکستگی شود، لبه آن معمولا به زیر لثه امتداد یافته و نیاز به جراحی لثه را نیز مطرح می‌کند.
ریشه دندان‌های درمان ریشه شده در رادیوگرافی به‌صورت نوارهای سفیدی دیده می‌شوند.
این نوارهای سفید باید به صورت متراکم و یکنواخت تا نوک ریشه امتداد یافته باشد.
هر دندان درمان ریشه شده‌ای نیاز به روکش ندارد.
دندان‌هایی که درمان ریشه نشده‌اند نیز ممکن است به دلایل دیگری مانند تخریب وسیع یا زیبایی نیاز به روکش داشته باشد.
در مواردی که چند دندان در کنار هم به صورت جداگانه قرار گرفته‌اند و لازم است همه آنها روکش شوند، به هیچ عنوان نباید به یکدیگر چسبانده شوند بلکه باید به صورت جداگانه روکش شوند تا امکان تمیز کردن نواحی بین دندانی و حفظ سلامت لثه‌ها میسر شود.
در صورتی که دندانی کشیده شده است، برای جایگزینی دندان از دست رفته، دو دندان مجاور ناحیه بی‌دندانی پایه گرفته شده و ناحیه وسط پر ‌شود. به این روش که یکپارچه بوده و 3 دندان (2 دندان پایه و یک دندان وسط) متصل به هم هستند، بریج یا پل گفته می‌شود.
زیر بریج باید به وسیله نخ‌هایی که از نخ دندان ضخیم‌تر است و «سوپر فلاس» نامیده می‌شود، تمیز شود.
عبور دادن دهان‌شویه با فشار از زیر بریج به پاکسازی بیشتر کمک می‌کند.
در صورتی که دندان‌های دو طرف ناحیه بی‌دندانی سالم هستند، برای پرهیز از آسیب دیدن این دندان‌ها می‌توان به کمک ایمپلنت فضای بین دو دندان را جایگزین کرد.

شناخت علل پوسیدگی دندان
مشکلات دهان و دندان امروزه یکی از رایج ترین مشکلات مردم در سرتاسر جهان است. البته امروزه با پیشرفت وضعیت بهداشت ، میزان فساد و از بین رفتن دندان بسیار کمتر از گذشته است ولی با توجه به نوع تغذیه، عادات غلط و عدم به کارگیری صحیح روش های بهداشتی ، معضلات دندان هنوز هم وجود دارد. در اینجا جناب آقای دکتر یزدانی از دندانپزشکان باتجربه کشور و استاد سابق دانشکده دندان پزشکی دانشگاه شهید بهشتی به تعدادی از سؤالات در مورد دهان و دندان پاسخ داده اند :

آیا حتی بدون وجود درد و یا عفونت لثه باید دندان عقل را خارج کرد؟

اگر دندان های عقل مزاحمتی نداشته باشند، احتیاج به درآوردنشان نیست. این مزاحمت می تواند به صورت عفونت، درد و یا در موقع رویش فشار به بقیه دندان ها و نامرتب کردن دندان ها باشد ، اگر این مسائل موجود باشد، باید دندان ها درآورده شوند. ولی اگر در دهان جای کافی برای رویش این دندان باشد و دندان عقل به خوبی رویش پیدا کرده و نیمه نهفته باقی نماند، احتیاجی به درآوردن آن نیست.چرا با وجود مسواک مرتب و استفاده از نخ دندان باز هم دندان ها دچار پوسیدگی می شوند؟

پوسیدگی دندان 4 عامل احتیاج دارد:

1- باید دندان در دهان باشد تا پوسیدگی ایجاد شود.

2- میکروب باشد.

3- مواد قندی، هر ماده ای که قند باشد یا تبدیل به قند شود مثل نان.

4- زمان.

هر فرد باید دندانی داشته، میکروبی موجود باشد و قندی را مصرف کند و در کنار این موارد باید زمان کافی به میکروب و قند داده شود تا میکروب بتواند قند را تبدیل به اسید کرده و در دندان ایجاد پوسیدگی کند.هنگامی که ما مسواک می زنیم، زمان را عقب می بریم، یعنی اگر احتیاج است زمانی طول بکشد تا میکروب به طور کافی قندها را مصرف کند و اسید تولید شود، با مسواک زدن ، قند و میکروب از بین می رود و زمان کافی نیزاز این دو گرفته می شود. ولی پوسیدگی دندان نمی تواند بدون این دلایل باشد.بسیاری از بیماران ابراز می کنند که مسواک می زنیم و نخ نیز مرتب می کشیم ولی باز هم دچار پوسیدگی دندان ها می شویم، حال علت چیست؟
علت ایجاد پوسیدگی در این حالت بدین دلیل است که شاید فرد همیشه مسواک زده ولی در کنار این وضعیت همیشه نیز آدامس بجود و قند دائمی را در داخل دهان داشته باشد و یا فرد ممکن است مرتب نوشابه های گازدار مصرف کند ( در داخل نوشابه هم قند و هم اسید وجود دارد) و یا همچنین خوردن دائم آب نبات، شربت و کلیه چیزهایی که قند دارد.در هنگام نوشیدن نوشابه با «نی » اگر نی را بین دندان ها قرار دهید میزان پوسیدگی بسیار بیشتر می شود، زیرا در این حالت نوشابه مرتب در کنار دندان ها وجود دارد. نی بهتر است در داخل دهان قرار گیرد.

بهترین نوع تغذیه برای داشتن دندان های خوب چیست؟

باید بدانید تغذیه بعد از سن 12 سالگی نقش زیادی روی تاج دندان ندارد قبل از این سن بهتر است تغذیه حاوی مواد پر از کلسیم و ویتامین باشد. مصرف لبنیات از اهمیت بالایی برخوردار است.مضرترین چیز برای دندان چیزهای چسبناک است که بر روی دندان باقی می ماند مانند گز و سوهان بچه هایی که دندان هایشان کامل شده باید مادر با استفاده از چیزی مثل پنبه دندان ها را پاک کند.

چرا دندان ها با بالا رفتن سن ، شل و لق می شود؟

هیچ دندانی با بالا رفتن سن شـُل نمی شود، با بالا رفتن سن ، زمان فراموش کردن مسواک طولانی تر می شود، یعنی هر چه سن فرد بالاتر می رود، عدم رعایت بهداشت اثر بدتری را بر روی بدن می گذارد و به دنبال تجمع جرم ها ، دندان ممکن است به وسیله جرم ها از بین برود، ولی کسی که تمام مراقبت ها را انجام دهد دندان های سالم خواهد داشت.

مشخصات يك مسواك مناسب
بارها و بارها شده که بیماران از من در مورد مسواک خوب و اینکه چه خمیر دندانی را مصرف کنیم، سئوال کرده اند. فکر می کنم این سئوال در ذهن خیلی های دیگه باشه، به خصوص با این همه مسواک و خمیر دندانی که در بازار است و تبلیغات زیادی که وجود دارد آدم گیج می شود که معیار انتخاب خمیر دندان و مسواک خوب چیست؟ در این مطلب سعی می کنم چند نکته را برای افزایش آگاهی شما نسبت به این موضوع متذکر شوم.

در مورد خمیر دندان باید بگویم که اصلا حساسیتی نسبت به این موضوع نداشته باشید. چرا؟

راستش را بخواهید خمیردندان های مختلف فرق چندانی با هم ندارند، بخصوص که در رعایت بهداشت دهان و دندان نوع خمیر دندان حداقل نقش را دارد.

همه ی خمیر دندان ها شامل این مواد هستند:
مواد شوینده، ساینده، کف کننده، خوشبو کننده، مواد حاوی فلوراید و یک BASE که ماده اصلی خمیر دندان را تشکیل می دهد.همه خمیر دندان ها این مواد را دارند و تفاوت آنها جزئی است و بسته به نوع مواد خوشبو کننده یا نوع بسته بندی شاید اختلافی با هم داشته باشند که این اختلاف هم نقش چندانی در بهداشت دهان و دندان بازی نمی کند. به عنوان مثال خمیردندان سیگنال با پاوه هیچ فرقی ندارند و اینطور نیست که بگوییم حالا سیگنال چی هست؟! به تبلیغات در این موارد اهمیت ندهید.

نوع مسواک بر خلاف خمیر دندان از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. چرا ؟ چون نقش اساسی در بهداشت دهان و دندان دارد. شما بدون خمیر دندان می توانید به خوبی دندان هایتان را تمیز کنید، اما اگر مسواک خوبی نداشته باشید، این امر غیر ممکن است. برای همین سعی می کنم شرایط یک مسواک خوب را برایتان به طور مفصل توضیح دهم.

یک مسواک خوب آن است که بعد از مدتی استفاده، پرزهای آن پخش و پلا نشود. عکس بالا را نگاه کنید. این مسواک مفت هم نمی ارزد. می بینید که چقدر پرزهای آن پخش و پلا شده است. شاید بگویید که همه مسواک ها بعد از مدتی اینطور می شوند. نه اینگونه نیست. مسواک اگر خوب باشد، به جای اینکه دو هفته ای داغون شود، 4-3 ماه بدون اینکه پرزهایش مشکلی پیدا کنند، کار می کند.

این مسواک حدود چهار ماه است که استفاده می شود. می بینید که پرزهایش صاف و سرحال هستند.حال چرا باید به پرزهای مسواک اهمیت داد؟ واقعیت این است که اگر به نوشته ای که در مورد نحوه مسواک زدن(لینک ان در پایین صفحه است) داشتم دقت کرده باشید، تمیز کردن دندان ها وقتی میسر است که پرزهای مسواک خاصیت FLEXIBILITY یا خاصیت ارتجاعی خود را از دست نداده باشند. خاصیت ارتجاعی پرز مسواک به حالتی گفته می شود که وقتی پرز مسواک را خم کردیم به حالت اولیه ی خود برگردد. این حالت باعث می شود که پرزها، مواد غذایی را به خوبی تمیز کنند. اگر این حالت وجود نداشته باشد موقعی که پرزهای مسواک را روی دندان می کشیم به جای اینکه مواد غذایی را تمیز کنند، از روی آن سُر می خورند و ردّ می شوند.حال اگر مسواک خوبی داشته باشید، پُرزهای آن برای چندین ماه خاصیت ارتجاعی خود را حفظ می کنند. ولی پرزهای یک مسواک ارزان و نامرغوب بعد از چند بار استفاده، پخش و پلا می شود. اگر دیدید مسواکی اینگونه است، دیگر از آن نوع نخرید.

همین الان بروید دستشویی و مسواک هایتان را بررسی کنید. هر کدام مثل مسواک بده شده اند، آن را دوربیندازید ؟! و یک مسواک مرغوب و مناسب بخرید.بعد از مسواک زدن و دندان ها و شستن آن، کف پرزهای مسواک را به خوبی بررسی کنید تا کاملا تمیز شده باشد، زیرا ما به تمیز بودن خود مسواک کمتر اهمیت می دهیم. این مسواک با این همه کثیفی توسط یکی از بیمارانم مصرف می شد که من آن را مصادره کردم !!!! زیرا از بیمارهایی که نزد من می آیند، می خواهم دفعه ی بعد مسواک خودشان را بیاورند تا با آن مسواک زدن را توضیح بدهم و این فرصتی می شود که مسواکشان را هم بررسی کنم. این مسواک یک بنده خدایی بود که تا آخرین روز هم مصرف می کرده ؟!

زیاد به این مسئله فکر نکنید که مسواک نرم بخریم یا زبر!! آنچه که مهم است دقت در تمیز کردن دندان ها و وضعیت پرزهای مسواک است.از تجربه ی دندانپزشک خود در زمینه ی انتخاب مارک مناسب برای خرید مسواک استفاده کنید، چون این مارک در هر کشوری فرق می کند. در ضمن چندین مسواک با مارک های متفاوت وجود دارند که همگی خوب هستند.مسواک هر چقدر هم خوب باشد، در مقابل لبه های تیز دندان پوسیده نمی تواند مقاومت کند و در این حالت، پخش و پلا شدن پرزهای مسواک، هیچ ارتباطی به نوع مسواک ندارد.

با توجه به اینکه ممکن است در هر شهری مسواک مرغوب در دسترس متفاوت باشد، لذا از ذکر اسامی مارک های مناسب خودداری می کنم.اگر پُر کردگی های ناجور یا دندان های پوسیده ای دارید که دارای لبه های تیز هستند، این حالت ها به مسواک شما آسیب می رساند و با شکستن پرزها، خاصیت ارتجاعی آنها را از بین می برند. لذا هر چه سریع تر باید نسبت به ترمیم دندان ها و پر کرددگی های ناجور اقدام کنید و مسواکتان را هم عوض کنید.

بهداشت دهان و دندان وراه هایی برای داشتن لبخندی سفیدتر

دندان ها به مرور زمان و با افزایش سن، رنگ می گیرند، همچنین بعضی از غذاها، نوشیدنی ها، دهانشویه ها و داروها نیز باعث تغییر رنگ دندان ها می شوند. در ادامه به راه هایی ساده برای داشتن دندان ها و لبخندی سفید اشاره می شود:

سفید کننده های خانگی
شما می توانید تغییر رنگ های سطحی را خودتان بردارید. تعدادی از محصولات سفید کننده شامل “کیت های سفید کننده دندان”، “نوارهای سفید کننده” و “خمیردندان های سفید کننده” توانایی از بین بردن رنگ های سطحی روی دندان را دارند. اما برای از بین بردن تغییر رنگ های عمقی تر که به ساختمان دندان نفوذ کرده اند باید به دندانپزشک مراجعه کنید.

“کیت های سفید کننده” برای درمان تغییر رنگ های جزئی، مانند تغییر رنگ ناشی از قهوه و چای موثرند.“نوارهای سفید کننده” نیز نوارهایی بسیار نازک اند که با چشم به سختی دیده می شوند و برای تاثیرگذاری باید به مدت یک هفته و روزی ۵ دقیقه استفاده شوند. استفاده از آن ها برای بیش از یک هفته توصیه نمی شود.“خمیردندان های سفید کننده” نیز حاوی مواد شیمیایی و ذرات ساینده هستند که استفاده از آن ها برای بیش از یک هفته توصیه نمی شود.

درمان های سنتی برای سفید کردن دندان ها وراهکارهایی برای مبارزه با بوی بد دهان
بوی بد دهان (Halitosis) مشکل بسیار شایعی است. بسیاری از افراد برای از بین بردن بوی بد دهان از آدامس های معطر و خوشبو کننده های مختلف استفاده می کنند. اما این راهکارها فقط راه حل هایی موقتی هستند و شما باید به فکر درمان اصلی و همیشگی این مشکل باشید.حلق، دهان و بینی حفره هایی هستند که باکتری ها می توانند در آن رشد کنند. همچنین شیار های روی زبان نیز خود محل مناسبی برای تجمع باکتری ها هستند. این باکتری ها، ترکیبات گوگرد داری از خود آزاد می کنند که منشا بوی بد دهان می باشند.بوی بد دهان می تواند نشانه بیماری های دیگری در بدن باشد که شما از وجود آن ها بی خبرید. مانند: پوسیدگی دندانی، بیماری های لثه، بیماری های گوارشی، بیماری های تنفسی و …که باید به فکر درمان آن ها باشید.

در اینجا به یک سری راهکار های موثر برای از بین بردن بوی بدن دهان اشاره می شود:

۱- از خشک شدن حفره دهان تان جلوگیری کنید. بزاق، دهان را از باکتری های ایجاد کننده بوی بد دهان پاک می کند و چنانچه دهان به هر علتی خشک شود، این باکتری ها فرصتی برای تجمع و ایجاد کردن بوی بد دهان می یابند و بوی بد دهان تشدید می شود. این دقیقا همان اتفاقی است که در موقع خواب برای همه ما اتفاق می افتد. زیرا در موقع خواب مقدار ترشح بزاق به حداقل می رسد.

۲- دندان ها و پشت زبان تان را مسواک بزنید. یکی از اساسی ترین راه ها برای از بین بردن بوی بد دهان، مسواک زدن و نخ دندان کشیدن به طور مرتب است. این کار باعث حذف ذرات غذایی و باکتری های موجود در حفره دهان می شود. برای از بین بردن ذرات غذایی موجود در بین دندان ها نیز باید هر بار پس از مسواک زدن، بین دندان هایتان را نخ بکشید. اگر به هنگام مسواک زدن روی زبان تان را هم مسواک بزنید، شیار های روی زبان را نیز از وجود این باکتری ها پاک می کنید.

۳- به طور مرتب به دندانپزشک تان سر بزنید. دندانپزشک شما پوسیدگی دندانی، درگیری عصب دندان و بیماری های لثه شما را به موقع تشخیص داده و برای درمان آن ها اقدام می کند. بسیاری از این بیماری های دهان و دندان باعث بوی بد دهان می شود.

۴- خوراکی های ضد بوی دهان مصرف کنید. بعضی خوراکی ها در از بین بردن بوی بد دهان نقش کمکی دارند مانند: شربت آبلیموی شیرین، سبزی یا عرق نعناع، لیمو ترش، شربت پرتقال و مرزه.

۵- به فکر درمان بیماری های تنفسی تان باشید. یکی از نشانه های بسیاری از بیماری های بدن، بوی بد دهان است. ابتلا به بیماری هایی مثل عفونت و التهاب مخاط بینی، سینوزیت، گلودرد چرکی و یا عفونت های دیگر دستگاه تنفسی می تواند عامل وجود بوی بد دهان باشد. شما در صورتی که مبتلا به این بیماری ها هستید نمی توانید با مسواک زدن و … از شر بوی بد دهان خلاص شوید و حتما بایستی برای درمان بیماری تنفسی تان به یک پزشک متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.

۶- بیماری های گوارشی تان را درمان کنید. “هلیکوباکتر پیلوری” باکتری است که در معده زندگی می کند و موجب بیماری زخم معده می شود. اگر کسی دچار این بیماری باشد ممکن است بتوان آن را از بوی بد دهانش تشخیص داد. بیماری های دستگاه گوارش و اختلال در عملکرد کلیه و کبد هم می توانند از عوامل ایجاد کننده بوی بد دهان باشند. بنابراین اگر شما به طور دایمی مبتلا به بوی بد دهان هستید بهتر است با یک متخصص بیماری های داخلی مشورت کنید.

جایگزین های موقت برای مسواک و خمیردندان
این روزها محققان دندانپزشکی به نتایج جالبی دست یافته اند. آن ها می گویند بعضی مواد غذایی می توانند از پوسیدگی دندان ها جلوگیری کنند و در موارد اورژانس که دسترسی به مسواک و خمیر دندان ممکن نیست، می توانند جایگزین مسواک و خمیردندان شوند. بعضی از این مواد غذایی که از پوسیدگی دندانی جلوگیری می کنند عبارتند از:

آجیل: پس از مصرف غذا و تجزیه آن توسط باکتری های موجود در دهان، اسیدی تولید می شود که منجر به حل شدن مواد معدنی دندان و پوسیدگی دندانی می شود. ولی اگر شما پس از صرف غذا دسترسی به مسواک نداشتید، می توانید آجیل مصرف کنید. آجیل در دهان مواد قلیایی تولید می کند که اسیدهای حاصل از باکتری ها را خنثی می کند و از پوسیدگی دندانی جلوگیری می کند.

پنیر: محققان دانشگاه نیوکاسل اعتقاد دارند که مصرف پنیر از پوسیدگی دندانی جلوگیری می کند. این محققان می گویند که بهتر است پس از هر وعده یا میان وعده غذایی، مقداری پنیر نیز مصرف شود تا اسید ناشی از باکتری ها را خنثی کند. این محققان همچنین توصیه می کنند که مصرف پنیر با گردو همراه باشد تا کاهش فسفر بدن بر اثر خوردن پنیر جبران شود.

آدامس: جویدن آدامس سبب افزایش میزان ترشح بزاق در دهان می شود . این بزاق نقش شستشو دهنده دندان ها پس از غذا را بر عهده دارد و تکه ها و خرده های غذایی را از سطح دندان ها پاک می کند. همچنین بسیاری از آدامس ها حاوی مواد قلیایی هستند که اسید ناشی از باکتری های پوسیدگی زا را خنثی می کنند. در ضمن آدامس های دارای فلوراید که جدیدا به بازار عرضه شده است خود باعث افزایش استحکام و مقاومت مینا در برابر اسید ها می شوند.

قهوه، چای و سبزی های خشک: بوی بد دهان یکی از دلایلی است که خیلی ها برای رفع آن دست به دامان مسواک و خمیر دندان می شوند. اگر دسترسی به مسواک و خمیر دندان نداشتید، میتوانید یک فنجان قهوه یا چای بنوشید یا سبزی های خشک و معطر مانند نعناع را در بجوید، مولکول های خوش بویی که از این سبزی ها در دهان پراکنده می شود، دهان شما را خوشبو می کنند. همچنین آدامس های اسانس دار نیز راهی برای از بین بردن بوی بد دهان هستند.
بعضی از افراد هنوز هم از درمان های خانگی قدیمی برای سفید کردن دندان ها استفاده می کنند. استفاده از مخلوطی از جوش شیرین و خمیر دندان و مسواک زدن دندان ها با استفاده از این ترکیب می تواند موثر باشد.

مواد غذایی که دندان ها را سفید تر می کنند
بعضی از مواد غذایی مانند کرفس، سیب، هویج و گلابی در سفید کردن دندان ها موثرند. جویدن آدامس های بدون شکر هم بسیار مفید است. این مواد غذایی باعث تحریک ترشح مقادیر زیادی بزاق می شوند، این بزاق اضافی مانع از ایجاد پوسیدگی دندانی و تغییر رنگ ناشی از پوسیدگی دندان ها می شود.


مواد غذایی که باعث تغییر رنگ دندان ها می شوند
بعضی از مواد غذایی باعث بد رنگ شدن دندان ها می شوند. یک راه ساده برای اینکه بفهمیم کدام غذا دندان ها را رنگ می کند وجود دارد: “هر غذایی که یک پارچه کتانی سفید را رنگ می کند باعث تغییر رنگ دندان ها هم می شود.”

چای، قهوه، شربت های میوه، شاتوت، ذخال اخته، چغندر، شراب قرمز و نوشابه های انرژی زا نمونه هایی از موادی هستند که به مرور زمان و با استفاده طولانی مدت، باعث تغییر رنگ دندان ها می شوند.

پیشنهاد می شود پس از مصرف این مواد دندان ها یتان را مسواک بزنید و یا حداقل دندان هایتان را با آب بشویید.

سیگار و دخانیات
نیکوتین موجود در دخانیات باعث ایجاد تغییر رنگ های قهوه ای بر روی دندان ها می شود که با مسواک زدن به سختی برداشته می شوند. سیگار کشیدن همچنین باعث بوی بد دهان، التهاب لثه و همچنین سرطان دهان می شود.

داروها
بعضی داروها مانند آنتی هیستامین ها، داروهای ضد افسردگی، دهانشویه های کلرهگزیدین و ستیل پریدینیوم و همچنین آهن و فلوراید اضافی نیز باعث تغییر رنگ دندان ها می شوند. آنتی بیوتیک تتراسایکلین چنانچه در دوران حاملگی توسط مادر مصرف شود یا در سال های اولیه پس از تولد به کودک داده شود نیز باعث تغییر رنگ دائمی دندان می شود.

مسواک زدن و نخ دندان کشیدن


یک استراتژی ساده برای داشتن دندان هایی سفید و لبخندی درخشان این است که روزانه حداقل یک بار مسواک بزنید و نخ دندان بکشید. به این ترتیب از تجمع رنگ ها و ایحاد لکه بر بروی دندان های تان جلوگیری می کنید. برای گرفتن نتیجه بهتر می توانید بعد از هر وعده غذا و بعد از خوردن غذاهای دارای رنگدانه، مسواک بزنید.

شایع ترین اورژانس های دندانپزشکی و روش درمان و کنترل موقتی آن ها در خانه:
دندان درد: چنانچه دندان شما فقط به غذاهای سرد یا داغ یا شیرین حساس است، با آب ولرم دهانتان را بشویید و با نخ دندان مواد غذایی بین دندان ها را پاک کنید و به آرامی دهانتان را با آب ولرم مسواک بزنید و در اولین فرصت برای ترمیم(پر کردن) دندان تان به دندانپزشک مراجعه کنید.

اما اگر درد شما شدید است و یا همراه با تورم است، یک کیسه حاوی یخ(کمپرس سرد) را به مدت ۲۰ دقیقه روی گونه قرار دهید و به مدت ۲۰ دقیقه آن را بردارید. این کار را متناوبا تا رسیدن به دندانپزشک تکرار کنید. از گرما دادن موضع بپرهیزید. یک یا دو عدد آسپیرین بخورید. اگر نیمه شب است و به استراحت نیاز دارید، به هنگام خواب سعی کنید که سر شما بالاتر از بقیه بدنتان قرار گیرد و ترجیحا روی مبل یا صندلی به حالت نیمه نشسته بخوابید. قطعا نیازی به یادآوری بنده نیست و در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه خواهید کرد!

فرو رفتن جسم خارجی در بین دندان ها: اگر جسم خارجی قابل رویت است آن را با پنس دندانپزشکی بیرون بیاورید ولی اگر قادر به دیدن آن نیستید سعی کنید که آن را با نخ دندان بیرون بیاورید. پس از بیرون آوردن جسم خارجی حتما آب را به شدت در دهانتان غرغره کنید تا باقیمانده اجسام خارج شوند. سعی نکنید که جسم خارجی را با جسم نوک تیز بیرون بیاورید. اگر عمق فرورفتگی جسم زیاد است و نمی توانید آن را خارج کنید به دندانپزشک مراجعه کنید.

زخم های سطحی دهان ناشی از تحریکات فیزیکی و شیمیایی: این زخم های سطحی در سطح داخلی گونه، لثه و زبان به وجود می آیند. ممکن است بر اثر گاز گرفتن گونه، مسواک زدن شدید، خوردن غذاهای داغ و یا تحریکات ناشی از براکت های ارتودنسی ایجاد شوند. یک محلول دهانشویه اکسیژنه با حباب هایی که ایجاد می کند باعث تمیز کردن زخم از خرده های مواد غذایی می شود. محلول Colgate Orabase Sothe-N-Seal نیز با پوشاندن سطح زخم باعث التیام و کاهش درد زخم می شود.

بیرون افتادن دندان از دهان: این اورژانس در کودکان بسیار شایع است. در صورت امکان دندان بیرون افتاده را پیدا کنید. آن را با سرم فیزیولوژی بشویید و آن را در یک لیوان شیر یا سرم فیزیولوژی یا بزاق خود بیمار قرار داده و سریعا به دندانپزشک مراجعه کنید. به هیچ عنوان سعی در تمیز کردن و لمس کردن ریشه دندان نکنید و آن را از ناحیه تاج دندان بگیرید. یک قطعه گاز استریل بر روی محل دندان در دهان قرار دهید و به مدت ۵ دقیقه فشار دهید تا خون ریزی کاهش یابد. در بسیاری از موارد دندانپزشک با شستشوی مناسب محل، دندان را دوباره در محلش می کارد و در طولانی مدت دندان قابل نگهداری است. نکته طلایی برای نجات دادن جان این دندان، زمان است. اگر شما بتوانید کودکتان را در کمتر از ۳۰ دقیقه به یک کلینیک دندانپزشکی برسانید، احتمال اینکه بتوان درمان موفقیت آمیزی برای این دندان انجام داد، بیش از ۹۰ درصد خواهد بود.

شکستن دندان: سریعا محل دندان مورد نظر را با سرم فیزیولوژی بشویید. یک کیسه حاوی یخ را بر روی موضع قرار دهید. اگر دندان دارای یک لبه تیز شده است که باعث آزار گونه و زبان می شود، با پارافین یا در صورت امکان موم دندانپزشکی لبه تیز را بپوشانید و به دندانپزشک مراجعه کنید.

گاز گرفتن زبان یا گونه: یک گاز استریل را برای کنترل خونریزی به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه با فشار نگه دارید. پس از قطع کامل خونریزی و ایجاد لخته، محل زخم را با سرم فیزیولوژی بشویید. اگر خونریزی کنترل نشد یک گاز استریل را با سرم خیسانده و در محل برای مدت ۳۰ دقیقه نگه دارید. اگر خونریزی غیر قابل کنترل بود باید سریعا به اورژانس بیمارستان مراجعه کنید.
چهار نکته ای که در مورد دندان هایتان نمی دانستید
۱ - مواد قندی تنها ماده مضر برای دندان ها نیستند. مواد ترش و اسیدی نیز باعث از بین رفتن مواد معدنی سطح مینای دندان می شوند.

۲ - مینای دندان سخت ترین ماده موجود در بدن است، اما ممکن است به راحتی بشکند. خوردن قطعات یخ، پاپ کورن، ته دیگ سفت و سایر مواد غذایی سفت و سخت همانند خوردن سنگ است و باعث شکستن و لب پر شدن دندان ها می شوند.

۳ - فلوراید بیش از حد ممکن است برای دندان ها مضر باشد.

۴ - براکت های ارتودنسی دندان ها را نسبت به پوسیدگی مستعد تر می کنند.


http://fa.parsiteb.com